เทคโนโลยีการศึกษา คือ การประยุกต์เอาเทคนิค วิธีการ แนวความคิด
วัสดุ อุปกรณ์ และสิ่งต่างๆ อันเนื่องมาจากกระบวนการซับซ้อนของการประยุกต์ใช้สิ่งต่างๆ ทั้งหลายเหล่านั้น
มาใช้เพื่อการวางแผน วิเคราะห์ปัญหาและการแก้ปัญหาทางการศึกษา
เทคโนโลยีการศึกษา คือการนำวิธีระบบเข้ามาใช้ โดยมีขั้นตอนกว้างๆ ที่สำคัญ 5 ประการ คือ
- การวิเคราะห์และการทำความเข้าใจปัญหา, วิเคราะห์ปัญหา
- การเลือกหรือการออกแบบแนวทางการแก้ปัญหา, เลือก, ออกแบบแนวทาง
- การพัฒนาวิธีการแก้ปัญหา, พัฒนา, วิธีการ
- การทดสอบ ประเมินและปรับปรุงวิธีการ,
ทดสอบและประเมินผล
- การนำไปใช้และการควบคุมกำกับ, นำไปใช้, ควบคุม
วิธีการทางเทคโนโลยีการศึกษาสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ
1. ระบบ - ใช้มโนทัศน์และวิธีการต่างๆ ทางทฤษฎีระบบและการวิจัยปฏิบัติการ(Action Research) ในวิธีการ
ของเทคโนโลยีการศึกษา โดยอาศัยหลักทางวิธีระบบ
2. วิธีการและเทคนิค - เทคนิคต่างๆ ในการ
ออกแบบหรือวางแผนการตัดสินใจ
3. การจัดการ - ใช้การจัดการ POSDCoRB ของ GULICK ได้อธิบายหลักการบริหารทั่วไป
เทคโนโลยีการศึกษา มีขอบข่ายที่ประกอบด้วยองค์ประกอบที่มีความสัมพันธ์กันในการจัดการ
ศึกษาและการเรียนการสอน 4 ประการ คือ การจัดการทางการศึกษา.
1. การจัดการทางการศึกษา(Educational Management Functions)
2. การพัฒนาการศึกษา(Educational Development Functions)
3. ทรัพยากรการเรียน(Learning Resources)
4. ผู้เรียน(Learner)
"การจัดการ" หรือ "การดำเนินการ" เป็นองค์ประกอบสำคัญทางด้าน "การ
บริหาร" ซึ่งจะเน้นในเรื่องการกำหนดวัตถุประสงค์ การ
กำกับและการจัดกิจกรรมต่างๆ ในการพัฒนาการศึกษา
และการเรียนการสอนหรือการจัดการศึกษาอื่นๆ เพื่อ
ให้การดำเนินงานบรรลุวัตถุประสงค์อย่างมี
ประสิทธิภาพ
คุณค่าของวิธีระบบ
1 ทำให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีขั้นตอน
2 ผู้ดำเนินงานสามารถตรวจสอบการดำเนินการได้ทุกขั้น
3 ผู้ตรวจสอบสามารถติดตามได้ง่าย
4 ทำให้การใช้ทรัพยากรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
5 ทำให้การดำเนินงานตั้งอยู่บนพื้นฐานของเหตุผล
6 ได้สิ่งเร้าปัญหาที่ดีที่สุด
7 ทำให้การทำงานบรรลุผลได้ง่าย
คุณค่าการใช้สื่อเทคโนโลยีการศึกษา
เทคโนโลยีสารสนเทศซึ่งทั่วไปจะหมายถึงเครือข่ายคอมพิวเตอร์หรืออินเตอร์เน็ต จะเห็นได้ว่ามีการบ่งชี้คุณ
ประโยชน์และบทบาทที่จะมีต่อ การปฏิรูปการเรียนรู้เป็นอันมาก แต่ในอีกแง่มุมหนึ่ง หากมองย้อนหลังสักหน่อย
จะพบว่าเราเริ่มจาก การไม่มี อยากมี แล้วได้มี ติดตามด้วยใช้ไม่ค่อยเป็น แล้วก็ใช้เป็น กันมากขึ้น แต่ได้ประโยชน์
มีแก่นสารสาระหรือไม่เป็นเรื่องน่าคิด ส่วนมากจะเข้าลักษณะใช้เป็น แต่ไม่ค่อยได้ประโยชน์ ดูที่กลุ่มเยาวชนของชาติ
ก็แล้วกันว่าเขากำลัง ทำอะไรกันอยู่กับอินเตอร์เน็ต เสียเวลาและทรัพยากรไปเท่าไรและได้อะไรตอบแทนกลับมา
ส่วนมากจะเข้าข่ายไร้สาระใช่หรือไม่ ยุคนี้จึงเริ่มคิดอ่านกันมากว่าจะทำอะไรหลายอย่างให้คนใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี
ดังกล่าวได้มากขึ้น มีการสืบค้นสาระความรู้จากอินเตอร์เน็ต มีการส่งเสริมเติมความรู้ภาษาอังกฤษเพื่อจะช่วยให้
การแสวงหา ความรู้หรือการสืบค้นข้อมูล เป็นไปอย่างคล่องตัวทั่วถึง ภาพที่นักเรียนนักศึกษาหรือคนไทยทั่วๆไปนั่งกดปุ่ม
สืบค้นความรู้อันมากมายมหาศาล อยู่หน้าเครื่องคอมพิวเตอร์ อาจทำให้หลายคนปลื้มใจพอใจ แต่สำหรับผู้เขียนมีความคิด
อีกอย่างแทรกเข้ามาและคิดว่าน่าสนใจนั่นคือ ตัวความรู้ที่หลงสืบค้นแสวงหากันอยู่นั้นเป็นความรู้ประเภทไหนจะนำมาใช้
ประโยชน์แก้ปัญหาของตนและสังคมได้หรือไม่และเมื่อไร มีไม่น้อยที่เป็นการแสวงหาความรู้ของผู้อื่นอย่างเมามันและอาจ
ถึงขั้นไร้เป้าหมาย เพราะเสน่ห์ อย่างหนึ่งของอินเตอร์เน็ตคือการเชื่อมโยงต่อไปได้แบบไร้จุดจบและแสนสะดวกง่ายดาย
เรียกได้ว่าเป็นสื่อมหัศจรรย์ชนิดหนึ่งเลยทีเดียว
